Sztuka słuchania

Nauczyć się Mozarta

Jarosław Thiel - wywiad
Mwm-luty-2016-8
Od Mozarta można się nauczyć wszystkiego i zarazem niczego: to geniusz obdarzony tak nieprawdopodobnym talentem, że zdecydowana większość z nas może tylko kontemplować ten Boży dar w zachwycie. Nie można od kogoś nauczyć się talentu. Można natomiast próbować nauczyć się czegoś o Mozarcie, o jego kompozycjach, próbować wniknąć w tajemnice jego stylu i poszukać właściwych środków technicznych i e...

Siedem myśli o muzyce współczesnej, które doprowadzają mnie do szaleństwa

Samochód
Auto-na-drodze-1024x680
Są drogi, które prowadzą wokół aglomeracji, miast lub dzielnic. Pierścienie o kilkudziesięciokilometrowej średnicy z samochodami nanizanymi na nie w bezpiecznych odstępach. Wyznaczają granice przestrzeni miejskiej podwójną, a oczywiście najlepiej, jeśli wielopasmową kreską. Docinają jej brzegi lub przecinają na połowę północną i południową. Otaczają wydzieloną przestrzeń dźwiękiem pochodzącym z...

Väinämöinen z Ainoli

Mwm-listopad-2015-14
Centralną postacią Kalevali jest Väinämöinen, starzec szaman, którego siła drzemie w pieśni, stąd bywa porównywany z Orfeuszem. Starał się o rękę Aino, co aprobowała matka dziewczyny. Pod koniec eposu odpływa, pozostawiając ludziom swe pieśni i wynalezione przez siebie kantele.

Ballada o Wschodzie i Zachodzie

Mwm-pazdziernik-2015-28
Cóż to właściwie jest Orient? Najprościej rzecz ujmując – wszystko, co leży na wschód od oswojonego i znanego nam świata. Po reformie Konstantyna tak zwani prefekci pretorianów, czyli de facto bezpośredni zastępcy cesarza rzymskiego, stanęli na czele czterech potężnych jednostek administracyjnych imperium. Jedną z nich była praefectura praetorio per Orientem ze stolicą w Konstantynopolu, która ...

Co to jest plakat? Co za trudne pytanie!

Lech Majewski - wywiad
Mwm-wrzesien-2015-50
Wielkie wydarzenia muszą mieć wielką oprawę. Nie mogą, nie powinny posługiwać się kiczem.

Opus magnum

Małgorzata Markowska - wywiad
Mwm-wrzesien-2015-38
Muzyka w ujęciu Andrzeja Markowskiego wiązała się ściśle z aspektem wizualnym, ze sztukami pięknymi oraz z niezwykle istotnym dla niego słowem. Dopiero gdy wszystko to zsumujemy i dodamy historię życia ojca, wykształcenie, wielki talent i nieprzeciętną wrażliwość, otrzymamy właściwe tło dla powstania koncepcji Festiwalu Oratoryjno-Kantatowego Wratislavia Cantans. To był owoc wszystkich doświadc...

Najstarsze spośród staroci

Mwm-lipiec2015-12
Kilka miesięcy temu media obiegła sensacyjna wiadomość. Oto pewien doktorant z Cambridge odnalazł w Bibliotece Brytyjskiej w Londynie „najstarszy utwór polifoniczny”. Dreszcz emocji nie ominął polskich miłośników staroci muzycznych. Jan Klata poświęcił odkryciu felieton w „Tygodniku Powszechnym” (11 stycznia 2015), pisząc o „wielkim kroku ludzkości, wiek wcześniej niż ludzkość myślała”. Co jedn...

Muzyczny ogród

Wywiad z profesor Sławomirą Żerańską-Kominek
Mwm-lipiec2015-8
Na obrazie Gentilego da Fabriano przedstawiona jest Maryja z Dzieciątkiem, siedząca między dwoma drzewami, na których koncertują dla Niej ptaki-anioły. Moim celem było zbadanie, jakie tradycje kulturowe, poetyckie, religijne i artystyczne stoją za tym dziełem. Interesuje mnie każda muzyka w najszerzej pojętym kontekście kulturowym, a wyszukiwanie analogii w poszczególnych kulturach jest właśnie...

Jako rzecz piękna, jako rzecz przyjemna...

Wywiad z Pauliną Ceremużyńską i Fernando Reyesem
Mwm-lipiec2015-16
Psalmy Kochanowskiego i Gomółki były prawdopodobnie napisane dla ludzi różnych wyznań. W tamtym czasie Polska była jedynym miejscem w Europie, gdzie istniała wolność wyznania. To ważne, żeby pokazywać takie idee, jak tolerancja i humanizm, które były wówczas żywe. Piękno łączy.

Cień Jałty

Mwm-czerwiec2015-24
Historię lat 1939–1945 opisano na wiele sposobów. Bitwy i kampanie, globalne starcia i epizodyczne potyczki, dyplomatyczne rozgrywki i rywalizacje wywiadów, czyny bohaterów i losy maluczkich zajmują dziesiątki tysięcy opasłych woluminów. Naukowcy i publicyści pochylali się nad każdym z aspektów II wojny światowej. Nasze stulecie, żyjące w rytm zegara przeszłości, już generuje następną falę pub...

Moja filharomnia

Mwm-czerwiec2015-8
Na pewno jest wiele osób znacznie bardziej ode mnie zasłużonych, uprawnionych do tego, by móc tak poufale nazywać najważniejszą instytucję muzyczną we Wrocławiu. Zwłaszcza wobec mijających właśnie siedemdziesięciu lat jej historii. Moje doświadczenie zawodowe związane z Filharmonią (przepracowałem w niej dziewięć lat) czy trwająca ponad czterdzieści lat działalność recenzenta muzycznego, a takż...

Orkiestra w terenie

5745384
Późny kwietniowy wieczór w Glasgow. Wychodzimy z Royal Theatre po drugim przedstawieniu Jenufy ze Scottish Opera. Trochę nam się śpieszy. Nie zaglądamy za kulisy, nie musimy odbierać płaszczy z szatni, jesteśmy na Hope Street mniej więcej pięć minut po ostatecznym zapadnięciu kurtyny.

Malarka ludzkiej duszy

Wywiad z Duśką Markowską-Resich i Marcinem Błażewiczem
Mwm-czerwiec2015-28
„Mnie się marzy jakieś inne życie. Ja inna jestem. Tu… trzeba wybrać między malowaniem a zwykłym życiem… i to jest dla mnie nie do przyjęcia.” Olga Bo do Izy (fragment sztuki Dwa portrety – rzecz o siostrach Boznańskich)

Muzyka naszych czasów

Elżbieta Sikora - wywiad
Mwm-maj2015-8
Muzyka elektroakustyczna jest piękna, to znaczy godna uwagi. Nie mam na myśli – ładna. Choć i taka może być. Obraz abstrakcyjny może być piękny, bo jest cały czarny. Muzyka współczesna jest poruszająca, inna, niezwykła. Odzwierciedla naszą epokę.

Raz, dwa… trio!

Mwm-kwiecien2015-12
W liście datowanym na 5 listopada 1880 roku Piotr Czajkowski tak pisał do swojej wieloletniej przyjaciółki i protektorki, Nadieżdy von Meck: „Pyta się Pani, dlaczego nigdy nie pisałem tria fortepianowego. Proszę mi wybaczyć, droga Przyjaciółko, chętnie zrobię wszystko, aby tylko sprawić Pani przyjemność, ale to jest poza mną… Po prostu nie mogę znieść połączenia fortepianu ze skrzypcami lub z w...

Straussowska wieża Babel

Mwm-marzec2015-18
Właśnie sobie uświadomiłam, że artykuły i felietony, w których pisanie włożyłam najwięcej serca, pracy i dobrych chęci, wywołują dość słaby oddźwięk wśród czytelników. Z kolei teksty, o których wolałabym czym prędzej zapomnieć, pociągają za sobą falę entuzjastycznych komentarzy. Tak bywa ze wszystkim, co próbujemy stworzyć.

Wielki nieodgadniony

Mwm-marzec2015-20
Był jednym z czołowych dyrygentów świata. Wielu muzyków nazywało go „księciem batuty”. Trzon jego repertuaru stanowiła wielka symfonika klasyczna i romantyczna oraz opera. Urodził się w Radomsku, studiował u Artura Malawskiego w Krakowie i Jewgienija Mrawińskiego w Leningradzie. Był dyrygentem Teatru Bolszoj w Moskwie, Państwowej Opery w Warszawie oraz Królewskiej Opery w Kopenhadze. W latach s...

Ankieta händlowska

Haendel_georg_friedrich_lka_presse1
Dla Anglików jest kompozytorem narodowym. Beethoven uważał go za największego mistrza przeszłości. Mozart instrumentował jego oratoria. Twórczość Georga Friedricha Händla – bodaj jako jedyna muzyka epoki baroku – nigdy nie przestała być wykonywana od czasów powstania aż do dziś. Współcześnie sięgają po nią najwybitniejsi artyści i wciąż interpretują na nowo. A co sądzi o Mistrzu z Halle publicz...

Muzyka dawna jest cool!

Wywiad z Rachel Podger
Mwm-luty2015-24
Gdy zaczynałam, mieliśmy mnóstwo, mnóstwo pracy. Każdy nagrywał. Czasem było to wręcz szaleństwo – wchodziło się do studia niemal bez próby! Na kontynencie to by się nie mogło zdarzyć. W ciągu dwóch dekad pojawiło się bardzo wielu nowych muzyków, można już studiować muzykę dawną w ramach cyklu szkolnego, a nie dopiero po dyplomie. Jest mnóstwo nauczycieli, a ten repertuar to już dzisiaj mainstr...

Po angielsku znaczy szybko

Wywiad z Marcinem Świątkiewiczem
Foto2
W 2011 roku miałem okazję grać z muzykami, którzy współpracują z Rachel. To oni powiedzieli jej o mnie. Odwiedziłem skrzypaczkę w Wielkiej Brytanii, spędziliśmy w Brecon bardzo miłe i artystycznie owocne dwa dni.

Bach na Boże Narodzenie

Mwm-grudzien2014-17
Johann Sebastian Bach jako kantor kościoła św. Tomasza w Lipsku i miejski director musices był zobowiązany zapewniać oprawę muzyczną na wszystkie niedziele i święta roku kościelnego. Okres Bożego Narodzenia był szczególnie wymagający, obchodzono bowiem wówczas trzy kolejne dni świąteczne (25–27 grudnia). Jeśli przypadły one na środek tygodnia, to należało też zapewnić muzykę na okalające święta...

ZMc

Mwm-pazdziernik-2014-38
„Zygmunt Mycielski jest wielką postacią polskiej kultury drugiej połowy XX wieku...” – głosi fragment recenzji wydawniczej na okładce książki. Nie miał telefonu – może nie chciał o jego założenie prosić lub obawiał się podsłuchów. Pisał zatem listy i zostawiał karteczki na biurku. Korespondencja Mycielskiego, w latach 1957–1959 redaktora, potem redaktora naczelnego „Ruchu Muzycznego”, usunięteg...

Ten tristanowski anty-Tristan!

Mwm-pazdziernik-2014-16
W 1899 roku w ręce dwudziestopięcioletniego Arnolda Schönberga, który kończył właśnie pracę nad swym pierwszym niekwestionowanym arcydziełem – sekstetem smyczkowym Verklärte Nacht – trafiło młodzieńcze opowiadanie przedwcześnie zmarłego duńskiego poety, powieściopisarza, biologa i tłumacza pism Darwina, Jensa Petera Jacobsona (1847–1885) Kwiat kaktusa…

Schwarz Spieler Joseph Haydn

Haydn
Joseph Haydn odwiedził Londyn w 1791 i 1794 roku. Cieszył się w tym mieście ogromną popularnością – fetowano go jako największego żyjącego kompozytora owych czasów. Jak zauważa Nikolaus Harnoncourt, ten entuzjazm nie pozostał jednostronny. Haydn zachwycony był przyjęciem, jakie zgotowali mu londyńczycy.

Muzyka zmierzchu

Mwm-wrzesien-2014-16
Śmierć przyszła za wcześnie. Umarł w 1695 roku, w wieku zaledwie trzydziestu sześciu lat, w wigilię dnia świętej Cecylii, patronki muzyków. Umarł spełniony jako muzyk i kompozytor? Nigdy się tego nie dowiemy, tak jak nie będziemy wiedzieć, co Henry Purcell mógłby jeszcze skomponować, gdyby jego życie miało potrwać dziesięć, dwadzieścia lat dłużej. Tak czy inaczej utworami, które napisał, można ...

Wajnberg odkrywany

Wywiad z Danutą Gwizdalanką
Mwm-lipiec-2014-54
Znakomita muzyka Mieczysława Wajnberga po latach zapomnienia powróciła na estrady filharmoniczne i sceny operowe. W teatrach Bregencji i Warszawy można było oglądać jego Pasażerkę, na płytach dostępne są symfonie i kameralistyka w wykonaniach najlepszych światowych artystów. Ten polsko-żydowsko-rosyjski kompozytor doczekał się wreszcie monografii w języku polskim. Książka Danuty Gwizdalanki Mie...

Symfonia niepokoju

Rok Panufnika
Mwm-lipiec-2014-39
Straszne to były czasy. Tym dobitniej czuję, jak straszne, że jestem typowym zwierzęciem lingwistycznym: lubuję się w idiomach i metaforach, uwielbiam gry słów, wyrażam się przede wszystkim w języku i odczuwam głęboką frustrację, kiedy moje wypowiedzi trafiają na mur niezrozumienia. W 1949 roku cudaczna nowomowa i upiorne, podporządkowane potrzebom władzy nowomyślenie wdarły się we wszelkie sfe...

Chevalier Gluck

Rok Glucka
Mwm-lipiec-2014-44
Christoph Willibald Gluck to self-made man, którego determinacja dorównywała talentowi. Pierwsze szlify zdobywał we Włoszech, skrzydła rozwinął na dworze Habsburgów, zachwycił Paryż muzycznym opracowaniem tragedii greckiej, na nowo udowadniając Francuzom, że ich rodzimy język znakomicie nadaje się do śpiewania. Przetopił w swoim kompozytorskim tyglu wpływy włoskie, francuskie i niemieckie w nie...

Dziecko smutku u bram raju

Gustav Mahler
Mwm-czerwiec-2014-12
Na temat muzyki Gustava Mahlera w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat powiedziano i napisano wiele. Wydaje się, że taki obrót sprawy nie zaskoczyłby austriackiego symfonika, który tuż przed śmiercią miał powiedzieć, że jego czasy jeszcze nadejdą.

Sztuka demokracji

Mwm-maj-2014-12
Pojęcie muzyki kameralnej pojawiło się w epoce baroku. W XVII wieku teoretycy wyróżniali trzy style muzyczne: kościelny, kameralny i teatralny. Istotą tego podziału była więc funkcja, jaką pełniła muzyka. Oczywiście pociągało to za sobą konsekwencje stylistyczne. Muzykę graną w komnatach pałacowych znamionował inny styl, niż tę przeznaczoną do kościoła lub teatru. Stąd odróżniano sonaty da came...

Najsławniejszy Bach swoich czasów

Trzechsetna rocznica urodzin C.P.E. Bacha
Mwm-marzec-2014-22
Gdyby w połowie XVIII wieku zapytać niemieckiego miłośnika muzyki: „Czy zna pan Bacha?”, odpowiedziałby najpewniej – „Ależ oczywiście, to jeden z największych kompozytorów naszej epoki!”. Z tym tylko, że nie miałby na myśli Johanna Sebastiana, lecz jego syna – Carla Philippa Emanuela.

Czy istnieje „Wielka Msza h-moll"?

Bach_manuskrypt
Muzyka, którą Bach pisał dla Kościoła, powstawała na chwałę Bogu. Kompozytor nie tworzył jej dla zmysłowej czy intelektualnej przyjemności słuchacza, ale po to, by pośredniczyła w kontakcie człowieka z Bogiem, utwierdzała go w wierze, modlitwie i w religijnym przeżyciu. Doskonałością i pięknem wypełniać miała przestrzeń świątyni, wspomagać sens nabożeństwa, stanowić jego godne przyozdobienie, n...

Król Słońce znad Dunaju

Mwm-styczen-2014-new-14
Tropiciele kiczu i szydercy wyśmiewający bale dziennikarzy czy producentów krzeseł powinni pamiętać, że wiele utworów, które dziś kojarzą im się z szykiem i elegancją wyższych sfer, powstało dzięki zamówieniom bardzo rozmaitych środowisk zawodowych, składanym wiedeńskiemu przedsiębiorstwu muzycznemu – rodzinie Straussów.

Marcin Józef Żebrowski – najwybitniejszy polski kompozytor XVIII wieku

Mwm-grudzien2013-14
Śledząc uważnie ukazujące się w ostatnich latach nowości muzykologiczne, nutowe edycje źródłowe czy realizowane w różnych firmach fonograficznych nagrania płytowe, możemy zaobserwować coraz większe zainteresowanie muzyką XVIII stulecia, szczególnie zaś okresem przełomu stylistycznego pomiędzy barokiem i klasycyzmem. Dotyczy to z jednej strony twórczości europejskiej, która wciąż zaskakuje nowym...

Kolekcja Muzeum Narodowego i EMI

Pod patronatem „MwM”
Mwm-grudzien2013-23
W czasach, kiedy narzekamy na słabnące zainteresowanie kulturą, każda próba popularyzacji sztuki zasługuje na uwagę. Coraz częściej podejmowane są śmiałe inicjatywy, mające na celu oswojenie tak zwanych mas z muzyką klasyczną. Ostatnio na przykład widziałem na YouTube krzepiący materiał z akcji nowojorskiego kolektywu ImprovEverywhere, który zaprosił muzyków orkiestry Carnegie Hall na ulicę i p...

Dyskretny urok wirtuozerii

Wywiad z Tadeuszem Domanowskim
Domanowski
Muzyka jest albo dobra albo słaba i dotyczy to zarówno klasyki jak i rozrywki. Niedawno grałem koncert w Amfiteatrze w Gorzowie Wielkopolskim z orkiestrą tamtejszej filharmonii. Spotkało mnie niesamowite zaskoczenie. Na widowni było ponad cztery tysiące słuchaczy, a ich reakcja na utwory klasyczne była podobna do tej spotykanej podczas koncertów muzyki pop. Ta spontaniczność i szczerość dodała ...

Jerzy Fryderyk w stroju domowym

Mwm-pazdziernik2013-8
W jesienne, szare, deszczowe popołudnie 1992 roku do sklepu muzycznego „Vivart” na rogu Senatorskiej i Moliera w Warszawie wszedł nieśmiały nastolatek. Pobłądził chwilę wśród regałów z muzyką popularną, rockową i jazzem po to tylko by zorientować się, że w głębi sklepu kryją się jeszcze jedne drzwi. Po ich przekroczeniu młody człowiek wszedł do innego świata, świata muzyki dawnej dyskretnie roz...

Rok Giuseppe Verdiego

Mwm-pazdziernik2013-14
10 października przypada dwusetna rocznica urodzin Giuseppe Verdiego. Jest to doskonały pretekst, by zastanowić się, jak osoba i dzieło kompozytora były odbierane za jego życia i po jego śmierci. Pobieżna nawet lektura archiwalnej prasy, książek Verdiemu poświęconych a także tekstów, które wyszły spod pióra twórcy Traviaty pokazuje, że o jednym Verdim mowy być nie może. Geniusza opery włoskiej ...

Włoskie grand tours polskich królewiczów

Podróże do Włoch
„Nie ma z pewnością miejsca na świecie, dokąd człowiek może podróżować z większą przyjemnością i korzyścią niż Włochy” – twierdził w 1705 roku angielski pisarz Joseph Addison , który przekonanie to uzasadniał wyjątkowym pięknem i bogactwem tamtejszej natury, muzyki, malarstwa, rzeźby, architektury starożytnej i nowożytnej, mnogością gabinetów osobliwości i kolekcji (dziś powiedzielibyśmy muzeów...

Centrum muzyczne chrześcijańskiego świata

Papieże i muzyka
Mwm-lipiec-sierpien2013-26
Początek historii papieskiego Rzymu wyznacza męczeńska śmierć św. Piotra. Apostoła ukrzyżowano w cyrku szalonego cesarza Nerona na Wzgórzach Watykańskich. Tam też św. Piotr został pochowany, a jego grób otoczono tajemnicą i czcią. W miejscu tym niecałe trzysta lat później z rozkazu cesarza Konstantyna Wielkiego wznosić się będzie pierwsza bazylika pod wezwaniem św. Piotra. Stanie się ona symbol...

Rzymskie wakacje

Muzyka i polityka
Mwm-lipiec-sierpien2013-50
Gdy przyjechała do Rzymu, jego mieszkańcy witali ją niezwykle ciepło, z zainteresowaniem oglądali żonę obrońcy chrześcijaństwa, mimo że byli przecież przyzwyczajeni do tego, że w ich mieście co chwilę odbywał się uroczysty wjazd ważnego polityka, dyplomaty czy władcy. Marysieńka jednak bardzo ich zaciekawiła, ponieważ otaczała ją sława Jana III. Stopniowo rzymianie przyzwyczaili się do jej obec...

Tannhäuser Wagnera w Paryżu: zachwyt Baudelaire’a, śmiech Scuda i ironia Fiorentina

Rok Richarda Wagnera
Mwm-lipiec-sierpien2013-34
Nieudana próba przeniesienia twórczości Wagnera na francuską scenę operową czasów Drugiego Cesarstwa jest dobrze znana z podręczników. W 1860 roku, po kilkunastu latach prowadzonej we Francji prowagnerowskiej akcji propagandowej Franciszka Ferenca Liszta, Napoleon III – dzięki osobistej interwencji skaptowanej do obozu wagnerowskiego księżnej Pauliny Metternich – wydaje polecenie wprowadzenia...

Tango

Bez choreografii
Mwm-lipiec-sierpien2013-20
Podczas większości milong praktykowane jest tzw. cabeceo, czyli zaproszenie do tańca za pomocą wzroku. Zapytana w ten sposób partnerka lub partner (cabeceo działa w obydwu kierunkach) może odwrócić głowę (co oznacza odmowę) lub podtrzymać kontakt wzrokowy (co jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na taniec).

Zaufajmy Lipińskiemu!

Mwm-czerwiec2013-10
Stara żydowska anegdota mówi, że w Tel Awiwie jest grób nieznanego żołnierza, a na nagrobku napisane jest: Izaak Kon. Gdy zapytać przewodnika: „jak to – nieznanego – skoro jest podane nazwisko?”, pada odpowiedź: „jako żołnierz to on był zupełnie nieznany”.

Wagner i Wenecja

ROK RICHARDA WAGNERA
Mwm-maj2013-16
Pierwszy raz Wagner przyjechał do Wenecji w 1858 roku i spędził tu kilka miesięcy. Co ciekawe, choć od razu docenił jej osobliwe piękno, początkowo miasto wydało mu się nudne. Nic poza teatrem nie przyciągało jego uwagi. Życie wenecjan zdało mu się szczytem degeneracji, a jedyną nadzieją było to, że ta ruina na wodzie skutecznie może powstrzymać nadmiar odwiedzających.

Historia dźwiękami pisana

„Polskie Requiem" Krzysztofa Pendereckiego
Mwm-maj2013-10
Pamiętam ten dzień, tę transmisję, oglądaną w napięciu na czarno-białym ekranie małego telewizora. 16 grudnia 1980 roku doszło do odsłonięcia pomnika stoczniowców, poległych w Gdańsku dziesięć lat wcześniej, w grudniu 1970 roku, gdy wyszli na ulice w proteście przeciw władzy „ludowej”. Tamte wydarzenia były wciąż żywe w pamięci narodu, próbującego zrzucić okowy reżimu, a fakt, że nareszcie możn...

Ja, satyryk, błazen i ladaco

Jan Miodek o Andrzeju Waligórskim
Mwm-maj2013-20
Do liryki, takiej właściwie na pograniczu egzaltacji czy patosu, wprowadzał, powiem żartobliwie, pewien element „odsapu”, odrobinę odprężenia. Z kolei w rzeczach groteskowych na pozór, widział wielki dramat, smutek, boleść itd. Był liryczno-drwiący i drwiąco-liryczny, tak chciałoby się o nim powiedzieć. Drwił, a jednocześnie w tej drwinie był bardzo ciepły. Był egzaltowany, na pograniczu patosu...

Zmiana wizerunku

Nowy redaktor naczelny PWM
Mwm-maj2013-24
: Był koniec grudnia. Paskudny, ciemny dzień. W telefonie głos naczelnego: „Może zrobiłbyś wywiad z Danielem Cichym o PWM-ie?”. No jasne, że bym zrobił. Odkładam telefon, rozglądam się w lekkim oszołomieniu po pokoju. Mój wzrok wędruje po zajmujących wszystkie ściany półkach z książkami i nutami. W równym zielonym rządku, jak kompania honorowa, stoi Encyklopedia muzyczna PWM – część biograficzn...

Diable eliksiry kapelmistrza Kreislera

E. T. A. Hoffmann
Mwm-kwiecien2013-6
Jego pomysły muzyczne zainspirowały Carla Marię von Webera do napisania Wolnego strzelca, a Ryszarda Wagnera – do stworzenia koncepcji dramatu muzycznego. Beethoven wylewnie dziękował mu za pierwsze w historii, entuzjastyczne recenzje swoich dzieł, między innymi V Symfonii. I choć uczynił to tylko korespondencyjnie, podobno nie omieszkał do listu dołączyć skrzynki dobrego wina. Jego duchowym sp...

Słusznie dumni

Muzyka i pieniądze
Mwm-kwiecien2013-14
Świat nie stoi w miejscu. Świat kręci się wkoło. Podobno jesteśmy innymi ludźmi niż żyjący przed stu laty. Jednak nowele Dekameronu pokazują, że nasza natura, potrzeby i odruchy są takie same jak w XIV wieku. Zawsze wspominam człowieka, który zdobywszy nieco pieniędzy, pierwsze co robi, to kupuje osła, by nie wracać do domu pieszo.

Mądrość Brahmsa

Mwm-marzec2013-8
Mówią, że jest muzyka mądra i głupia. Podział ten i wartościowanie nie mają dla mnie, broń Boże, żadnych właściwości ocennych; są jedynie stwierdzeniem gustów (a może i faktów), na które zwróciłem uwagę wiele lat temu. Rzadko mówi się o muzyce poważnej w tych kategoriach, bo w powszechnym przekonaniu wszystko, co jest poważne, jest poważne, co jednak w wielu przypadkach nie jest prawdą. Są tacy...

Notatki o Czajkowskim

Mwm-styczen-luty2013-40
Producent ckliwych melodii, „cuchnącej” muzyki, „maszynka do płakania” i symbol kiczu. Jeden z najpopularniejszych twórców muzyki klasycznej, drugi po Beethovenie bóg filharmonicznej subkultury. Z równym przekonaniem negowany, co wynoszony na szczyty. Trudno do dziś powiedzieć jednoznacznie, kim był Piotr Czajkowski.

Dziewięć

Mwm-grudzien-8
Sporządzenie popularnego szkicu poświęconego symfonice Beethovena jest zadaniem tyko z pozoru wdzięcznym i oczywistym. Dzieło ostatniego z wiedeńskich klasyków stanowi chleb powszedni wszystkich generacji muzyków, dyrygentów czy muzykologów. Symfonie Beethovena zanalizowano na tysiąc różnych sposobów, przeprowadzając najróżniejsze egzegezy, doszukując się mniej lub bardziej ukrytych sensów, pod...

Mozart: Symfonia. Work in progress

Mwm-listopad-6
Lubimy cykle. Serię dzieł jakiegoś gatunku wbrew pozorom łatwiej uchwycić, niż pojedynczy fenomen: sugeruje koncepcję, a zatem nosi w sobie punkt wyjścia dla interpretacji – podczas gdy wobec pojedynczego dzieła stajemy w zadziwieniu, zmuszeni szukać drogi po omacku. Jeżeli zaś cykl składa się z jakiejś znaczącej liczby numerów, jak trzy, siedem, dziewięć lub dwanaście, będziemy wyjątkowo kon...

Land of Hope and Glory

Krótki przewodnik po muzyce brytyjskiej XX i XXI wieku
Mwm-pazdziernik-8
Ile nazwisk kompozytorów muzyki klasycznej potrafi wymienić przeciętny Polak? Zapewne kilka. Ilu będzie wśród nich Brytyjczyków? Śmiem sądzić, że ani jednego. Wyobraźmy sobie teraz podobną sondę wśród melomanów, bywalców filharmonii. Kłopotów z odpowiedzią na pierwsze pytanie nie będzie. Jakie nazwiska padną w odpowiedzi na drugie? Elgar. Może Britten (to wśród tych słuchających płyt, bo j...

Muzyczne pasje Południa

Mwm-wrzesien-22
"Na Południu – pisał Gustaw Herling-Grudziński – jest coś w niebie, słońcu, powietrzu i w drzewach, co nie dopuszcza cierpienia, nie daje czasu na obejrzenie się wstecz. Tutaj żyć, to biec naprzód, biec bez wytchnienia, nie przystawać ani na chwilę, nie oglądać się za siebie, płakać nawet w biegu." Pisane w gorącym neapolitańskim powietrzu pasje muszą mieć wyjątkowe, niepodobne do innych, jakoś...

Modlitwy Apostoła Radości

Oratorium
Mwm-wrzesien-20
Człowiek wesoły i świeży łatwiej otwiera się na Słowo Boże. Muzyka sprzyjała osiągnięciu stanu tak dobroczynnego odprężenia. Śpiewano zatem przynajmniej dwukrotnie – po modlitwach i dyskusjach pogłębiających wiarę.

Gdy dużego jest mniej, czyli problemy z czytaniem po polsku

Muzyka w książce
Mwm-lipiec-24
Podczas niedawnego pobytu w Pradze w witrynie księgarni dostrzegłem tytuł "Johann Sebastian Bach" – tę samą książkę Christopha Wolffa, która w Polsce ukazała się nakładem malutkiego, debiutującego wydawnictwa Lokomobila. U nas publikacja jej była więc dziełem zapaleńców, zrealizowanym w całości dzięki idée fixe kilku osób. W Czechach wydawcą był Vyšehrad, oficyna duża, zasłużona i z wielki...

Artysta wyniesiony na ołtarze

Rozmowa z Kacprem Miklaszewskim - "specjalistą od muzyki"
Bogate społeczeństwa XIX wieku mogły pozwolić sobie na to, by uważać artystów za lepszych od reszty ludzi. Dlatego dano im przyzwolenie na bycie wyłącznie sobą, a nie na tworzenie czegoś, co musi znaleźć odzew wśród słuchaczy. Dziś, zwłaszcza w awangardzie, trudno odróżnić wielką sztukę od kiczu.

Terra nostra, czyli Symfonia z Nowego Świata

Mwm-czerwiec-6
IX Symfonia e-moll op. 95 to korona twórczości symfonicznej Antonína Dvořáka, a zarazem dzieło, które sytuuje jego twórcę w panteonie największych symfoników doby romantycznej, a zwłaszcza drugiej, dojrzałej jej połowy, jeśli taki podział ma jakikolwiek sens.

(Nie)bezpieczny świat niewiedzy

Mwm-czerwiec-26
Podstawowym zadaniem mistrza w kształceniu swoich uczniów, czeladników było wychowanie ich do wykonywania zawodu. Wychowanie, to znaczy przekazanie im systemu wartości, którym mieli się kierować.

Muzyka to rzecz osobliwa!

Rozmowa z Małgorzatą Markowską
Mwm-maj-22
Norwid idzie tu z Chopinem równolegle. Połączenie ich twórczości to coś więcej, niż suma poszczególnych składników. A jeśli jeszcze wyobrazimy sobie Janusza Olejniczaka i Andrzeja Seweryna jako wykonawców…

Gracz

Mwm-maj-8
Miał wybór. Nie był jedynym, któremu w gorących dniach po październikowej rewolcie bolszewików 1917 roku udało się Rosję opuścić. On był tym, który – w odróżnieniu od Rachmaninowa i Strawińskiego – zdecydował się do Związku Radzieckiego wrócić! Słuchając muzyki Sergiusza Prokofiewa i poszukując klucza do zrozumienia jej twórcy, nie można nie zadać sobie tego pytania: dlaczego? Co stało za decy...

Grande Messe des Morts

Płytoteka NFM
Mwm-marzec-22
To pierwsza płyta w ramach nowego cyklu nagrań muzyki oratoryjnej, upamiętniających współpracę festiwalu Wratislavia Cantans z jego dyrektorem artystycznym, Paulem McCreeshem. W nagraniu monumentalnej Grande Messe des Morts Berlioza wziął udział bardzo liczny, specjalnie stworzony na tę okazję zespół, składający się z muzyków Orkiestry Filharmonii Wrocławskiej, Gabrieli Players, zaproszonych go...

Sposoby

Mwm-marzec-8
Powiesz pewnie, że żyć w takich warunkach nie sposób. To chyba niezupełnie tak, że „nie sposób”, ale że wstręt na te „sposoby” bierze, to pewne. Michaił Sałtykow-Szczedrin

Zapomniany język

Rozmowa z Kacprem Miklaszewskim
Muzyka z dawnych czasów, która przetrwała do dziś, pisana była przez kompozytorów wybitnych, dlatego nie pretendujmy do tego, by zrozumieć wszystko za pierwszym razem.